🦷ในปี 2026 ผู้ที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไปจะมีโอกาสเข้ารับการรักษาด้วยการปลูกรากฟันเทียม

ในประเทศไทย ระบบสาธารณสุขของรัฐกำลังค่อย ๆ บูรณาการสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุเข้าเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนด้านสาธารณสุขอย่างเป็นระบบมากขึ้น ตามข้อมูลที่เผยแพร่โดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (NHSO) บริการด้านการปลูกรากฟันเทียมได้ถูกรวมอยู่ในกรอบนโยบายสุขภาพช่องปากสำหรับผู้สูงอายุ และมีแนวโน้มจะขยายการเข้าถึงอย่างต่อเนื่องในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า

ซึ่งหมายความว่า ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป ผู้ที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไป หากมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ทางการแพทย์ จะมีโอกาสเข้าถึง บริการหรือการสนับสนุนด้านการปลูกรากฟันเทียมผ่านระบบสาธารณสุขของรัฐ

🔍เหตุใดประเทศไทยจึงให้ความสำคัญกับสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ?

หน่วยงานด้านสาธารณสุขของไทยเน้นย้ำอย่างชัดเจนว่า
สุขภาพช่องปากมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับประเด็นต่อไปนี้:

• ความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด
• ประสิทธิภาพในการควบคุมโรคเบาหวาน
• การอักเสบและการติดเชื้อเรื้อรัง
• ภาวะทุพโภชนาการและปัญหาการกลืนในผู้สูงอายุ

ช่องปากไม่ใช่อวัยวะที่แยกขาดจากร่างกาย แต่เป็น “ด่านหน้า” ของสุขภาพโดยรวม

เมื่ออายุมากขึ้น ผู้สูงอายุจำนวนมากต้องเผชิญกับ:

• ภูมิคุ้มกันที่ลดลง
• การหลั่งน้ำลายลดลง
• การใช้ยารักษาโรคเรื้อรังเป็นเวลานาน
• ความสามารถในการทำความสะอาดช่องปากลดลงจากข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว

ในบริบทนี้ โครงสร้างฟันที่มั่นคง จึงไม่ใช่ทางเลือกเพื่อความสวยงาม แต่เป็นความจำเป็นด้านสุขภาพในระดับสาธารณชน

📊กรณีใดที่การปลูกรากฟันเทียมถือเป็นทางเลือกที่เหมาะสม?

หลังจากการประเมินทางคลินิก สถานการณ์ต่อไปนี้มักถูกนำมาพิจารณา:

• สูญเสียฟันหนึ่งซี่หรือมากกว่านั้น
• ฟันปลอมแบบถอดได้ไม่มั่นคงและรบกวนการใช้ชีวิต
• ปัญหาการเคี้ยวอาหารที่ส่งผลต่อโภชนาการ
• ความมั่นใจลดลงจากการสูญเสียฟัน

สิ่งสำคัญที่ต้องเน้นย้ำคือ
อายุไม่ใช่ข้อจำกัดโดยตรง
ปัจจัยที่แท้จริงในการตัดสินใจ ได้แก่:

• สุขภาพโดยรวมของร่างกาย
• สภาพกระดูกขากรรไกร
• การควบคุมโรคเรื้อรังให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

ทั้งหมดนี้ต้องได้รับการประเมินโดยบุคลากรทางการแพทย์อย่างรอบคอบ

ข้อดีของโครงการ

• ความร่วมมือระหว่างหลายหน่วยงาน: นำโดยกรมอนามัย ภายใต้กระทรวงสาธารณสุขของไทย ร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (NHSO) และมูลนิธินวัตกรรมทันตกรรมภายใต้พระราชูปถัมภ์
• ขับเคลื่อนโดยระบบสาธารณสุขของรัฐ: โครงการถูกรวมอยู่ในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (UCS) เพื่อให้การให้บริการมีความเป็นระบบ ต่อเนื่อง และมั่นคง
• เพิ่มการเข้าถึงของผู้สูงอายุ: มุ่งเน้นการขยายโอกาสให้ผู้สูงอายุสามารถเข้าถึงบริการฟันปลอมและการรักษาด้วยรากฟันเทียม โดยลดภาระค่าใช้จ่าย
• นำเทคโนโลยีทันตกรรมสมัยใหม่มาใช้: ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิภายใต้พระราชูปถัมภ์ เพื่อใช้เทคโนโลยีและวัสดุรากฟันเทียมที่ทันสมัย เพิ่มคุณภาพการรักษาและอายุการใช้งาน
• ยกระดับสุขภาพและคุณภาพชีวิตโดยรวม: การฟื้นฟูการบดเคี้ยวช่วยให้ผู้สูงอายุได้รับสารอาหารที่เหมาะสม ส่งเสริมสุขภาพช่องปาก และเพิ่มความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวัน

🏥ผู้สูงอายุในประเทศไทยจะเข้าสู่กระบวนการรับบริการปลูกรากฟันเทียมได้อย่างไร?

ขั้นตอนที่หนึ่ง: เข้ารับการตรวจที่หน่วยบริการสาธารณสุขระดับปฐมภูมิ

กระบวนการมักเริ่มต้นภายในระบบสาธารณสุขของรัฐ โดยประกอบด้วย:

• การตรวจสุขภาพช่องปากเบื้องต้น
• การบันทึกประวัติสุขภาพและการใช้ยา
• การประเมินสมรรถภาพการใช้งานของฟัน

ขั้นตอนที่สอง: การส่งต่อไปยังสถานพยาบาลทางทันตกรรมที่กำหนด

ผู้ที่เข้าเกณฑ์จะได้รับการส่งต่อไปยัง:

• แผนกทันตกรรมของโรงพยาบาลรัฐ
• หรือศูนย์ทันตกรรมที่อยู่ในระบบรับรองของ NHSO

ขั้นตอนที่สาม: การประเมินทางการแพทย์อย่างครบถ้วน

การประเมินมักประกอบด้วย:

• การตรวจเอกซเรย์หรือการถ่ายภาพรังสี
• การประเมินสุขภาพเหงือกและกระดูก
• การตรวจสอบการควบคุมโรคเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน

ขั้นตอนที่สี่: การจัดทำแผนการรักษาเฉพาะบุคคล

แผนการรักษาจะระบุอย่างชัดเจนถึง:

• ความเหมาะสมในการปลูกรากฟันเทียม
• ระยะเวลาและขั้นตอนของการรักษา
• ข้อควรปฏิบัติก่อนและหลังการรักษา

ความสำคัญเชิงปฏิบัติของการปลูกรากฟันเทียมในแต่ละช่วงอายุ

อายุ 45–64 ปี
การฟื้นฟูในช่วงนี้ช่วยป้องกันการเสื่อมของโครงสร้างการสบฟัน และวางรากฐานสำหรับการใช้งานในระยะยาว

อายุ 65–74 ปี
มุ่งเน้นการรักษาความสามารถในการรับประทานอาหารและคุณภาพชีวิต ลดข้อจำกัดด้านอาหารที่เกิดจากปัญหาฟัน

อายุ 75 ปีขึ้นไป
หากสภาพร่างกายเอื้ออำนวย รากฟันเทียมหรือฟันปลอมที่ยึดกับรากฟันเทียมสามารถเพิ่มความมั่นคงและความสบายในการใช้งานได้อย่างชัดเจน

ในระยะยาว สิ่งที่สำคัญไม่ใช่อายุ แต่คือการวางแผนล่วงหน้าอย่างเหมาะสม

🏢บทบาทของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (NHSO)

ตามข้อมูลอย่างเป็นทางการของ NHSO แนวทางนโยบายที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย:

• การบูรณาการบริการทันตกรรมสำหรับผู้สูงอายุในระบบสาธารณสุข
• การจัดทำโครงการสุขภาพช่องปากเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ
• การลดภาระด้านสุขภาพระยะยาวที่เกิดจากปัญหาฟัน
• การมุ่งเน้นการฟื้นฟูสมรรถภาพ มากกว่าความสวยงาม

แนวคิดนี้สะท้อนให้เห็นว่า
สุขภาพช่องปากเป็นส่วนหนึ่งของระบบการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ไม่ใช่สวัสดิการที่แยกออกมาต่างหาก

✅หลังการปลูกรากฟันเทียม ผู้สูงอายุควรรักษาผลลัพธ์อย่างไร?

ความสำเร็จไม่ได้จบลงที่วันผ่าตัด การดูแลระยะยาวมีความสำคัญไม่แพ้กัน:

• แปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ทุกวัน
• ใช้ไหมขัดฟันหรืออุปกรณ์ทำความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ
• ตรวจสุขภาพฟันตามกำหนด
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่
• ควบคุมการบริโภคน้ำตาล
• รักษาอาหารที่สมดุลเพื่อสุขภาพเหงือกที่ดี

พฤติกรรมเหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงของการอักเสบรอบรากฟันเทียม และยืดอายุการใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สรุปเชิงความเป็นจริง

ในประเทศไทย การปลูกรากฟันเทียมกำลังเปลี่ยนจาก “ทางเลือกด้านทันตกรรมระดับสูง”
ไปสู่ แนวทางการดูแลสุขภาพเชิงหน้าที่ในระบบสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุ

ไม่ใช่การรักษาแบบปาฏิหาริย์ และไม่ใช่สิทธิประโยชน์แบบเหมารวม
แต่เป็นเครื่องมือด้านสุขภาพที่ยั่งยืน ภายใต้การประเมินทางการแพทย์ นโยบายภาครัฐ และการดูแลตนเองอย่างต่อเนื่อง

สุขภาพช่องปากคือการลงทุนระยะยาว
และอายุ ไม่ใช่อุปสรรคต่อคุณภาพชีวิตที่ดีกว่า

รากฟันเทียมไทย